Իշխանական անկիրթների սանձարձագությունն ու կաթոլիկոսի ընտրության հարցը

Անհարգալից վերաբերմունքը հոգևորականների նկատմամբ, սանձարձագությունն ու ինքնահաստատման փորձերը, որոնք օր օրի չափերից դուրս են գալիս, դարձել են մերօրյա իշխանական շրջանակների առօրյա երևույթ։ Դրանք զարմացնում են, թեև արդեն իսկ ոչ այնքան, քանի որ այս դեռ չսրբադասված անկիրթները, ովքեր իրենց ձևացնում են Ավետարանը սերտած անբիծ կենսագրության տերեր, մոռացել են, որ անգամ Քրիստոսն է ասել. «Ձեր միջից անմեղը նախ թող քար գցի դրա վրա» (Հովհ 8:7):

Այս հարցի հետ կապված են նաև Կոբախիձեի վերջին հայտարարությունները։ Նա հստակորեն հրաժարվել է մասնակցել Փաշինյանի և Ալիևի կողմից իրականացվող պոպուլիստական արշավին՝ լիովին գիտակցելով դրա իրական նպատակը։

Մոլագարի թեզերը, որոնցում նա պնդում է, որ կաթողիկոսը պետք է ընտրի ժողովուրդը, իսկ մինչ այդ կաթողիկոսի տեղապահը պետք է լինի ամուսնացյալ քահանա, նույնպես ունեն իրենց տեղը այս համատեքստում։ Դրանք հարց են տալիս՝ թե որտե՞ղ է այս ամենի մեջ համաչափությունը, երբ Հայաստանում ամենամեծ բնակչություն ունեցող վարչական շրջանը Մալաթիա-Սեբաստիանն է։

Այս իրադարձությունները հիշեցնում են 1903 թվականի հունիսի 12-ին հրապարակված օրենքը, որով բռնագրավվում էր Հայ առաքելական եկեղեցու գույքը, կալվածքները և դրամական միջոցները։ Այս պատմական իրողությունը հստակ ցույց է տալիս, թե ինչպես է իշխանությունը կարողացել օգտվել եկեղեցու նկատմամբ իր ազդեցությունից՝ իր նպատակներին հասնելու համար։

Այս ամենը հարց է առաջացնում՝ թե որքանով է հայկական հասարակությունը պատրաստ, որպեսզի իր ճակատագրի որոշումները կայացնի ինքնուրույն, առանց իշխանական շրջանակների ազդեցության կամ ստեղծած իրավիճակի։